Soạn bài Con đường không chọn SGK Ngữ Văn 10 tập 2 Kết nối tri thức - chi tiết

Trước khi đọc 1

Trả lời Câu hỏi 1 Trước khi đọc trang 105 SGK Văn 10 Kết nối tri thức

Bạn đã bao giờ cảm thấy khó khăn khi phải đứng trước nhiều khả năng lựa chọn?

Phương pháp giải:

Dựa vào kiến thức cá nhân, nhớ lại những trường hợp cần lựa chọn để trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Học sinh tự trả lời câu hỏi.

- Gợi ý: có thể thấy khó khăn, phân vân không biết nên lựa chọn cái nào cho thích hợp; hoặc không thấy khó khăn hay băn khoăn gì mà có thể lựa chọn ngay lập tức.

Tôi luôn cảm thấy khó khăn khi phải đứng trước nhiều khả năng lựa chọn.

Tôi đã từng cảm thấy khó khăn khi phải đứng trước nhiều khả năng lựa chọn. Đó là khi tôi phải lựa chọn tiếp tục học chính khóa hay tham dự kì thi học sinh giỏi Quốc gia. Nếu tôi chọn học chính khóa, kết quả học tập ở lớp của tôi sẽ xếp hạng tốt. Nếu tôi chọn thi học sinh giỏi Quốc gia, nếu tôi đạt giải cao thì điều đó thật là tốt nhưng nếu tôi không đạt giải thì tôi sẽ chẳng có gì, thậm chí tôi còn không nắm vững kiến thức ở lớp.

Trước khi đọc 2

Trả lời Câu hỏi 2 Trước khi đọc trang 105 SGK Văn 10 Kết nối tri thức

Điều gì đã khiến bạn đưa ra quyết định lựa chọn của mình khi ấy? Bạn thấy may mắn hay tiếc nuối vì lựa chọn đó của bản thân?

Phương pháp giải:

Nhớ lại những lần phải lựa chọn, suy nghĩ và chia sẻ cảm nhận của mình.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Để có thể quyết định được lựa chọn của mình, tôi đã tham khảo ý kiến của bố mẹ, người thân hoặc bạn bè và sau đó lắng nghe suy nghĩ của bản thân để lựa chọn.

- Tôi không cảm thấy may mắn hay tiếc nuối vì lựa chọn của bản thân, tôi chấp nhận lựa chọn đó một cách tự nhiên.

Điều khiến tôi đưa ra quyết định lựa chọn thường dựa vào những góp ý của bạn bè, người thân. Tôi từng cảm thấy may mắn, cũng từng thấy tiếc nuối trước những sự lựa chọn của mình.

Điều khiến tôi đưa ra quyết định lựa chọn của mình chính là tôi đã lắng nghe cảm xúc, sự yêu thích của bản thân với kì thi học sinh giỏi Quốc gia. Tôi thấy may mắn vì lựa chọn đó. Kết quả là dù tôi không đạt giải như ý, nhưng tôi đã được học nhiều về môn học tôi yêu thích và hiểu nó nhiều hơn. Học đội tuyển học sinh giỏi là một kỉ niệm đẹp với tôi.

Trong khi đọc 1

Trả lời Câu hỏi 1 Trong khi đọc trang 105 SGK Văn 10 Kết nối tri thức

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai và đang đứng trước tình huống nào?

Phương pháp giải:

- Đọc bài thơ Con đường không chọn.

- Dựa vào nội dung khổ thơ đầu để xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là một người khách lữ hành và đang đứng trước tình huống phải lựa chọn một trong hai con đường để đi tiếp.

Nhân vật trữ tình là một người lữ hành. Người đó đang đứng trước lựa chọn giữa hai ngã rẽ trên đường. 

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là con người "đồng dạng" của tác giả

Trong khi đọc 2

Trả lời Câu hỏi 2 Trong khi đọc trang 105 SGK Văn 10 Kết nối tri thức

Trong ba khổ đầu của bài thơ, hai lối rẽ được miêu tả như thế nào?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ ba khổ đầu của bài thơ, tập trung vào chi tiết miêu tả lối rẽ để trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Hai lối rẽ là hai con đường dường như chưa có ai đặt chân đến, chúng nằm giữa rừng lá vàng; một lối rẽ trải dài khuất dạng sau một bụi cây; còn lối rẽ bên kia có một mặt cỏ rậm trên mặt đường và có chút ít dấu mòn không rõ.

- Lối rẽ bên này: đến tận nơi vệt đường khuất dạng sau bụi cây

Trong ba khổ đầu của bải thơ, hai lối rẽ được miêu tả là đều ở rừng lá vàng, có cỏ rậm phủ khắp mặt đường nhưng đôi chỗ đều đã thấy dấu mòn.

Trong khi đọc 3

Trả lời Câu hỏi 3 Trong khi đọc trang 105 SGK Văn 10 Kết nối tri thức

Nhân vật trữ tình đã lựa chọn lối rẽ nào?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn cuối của bài thơ để biết nhân vật trữ tình chọn lối rẽ nào.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Nhân vật trữ tình đã chọn lối mòn ít có ai đi lại với mong muốn được khám phá thêm nhiều thứ mới lạ.

Nhân vật chọn lối mòn ít có ai đi. 

Nhân vật trữ tình đã lựa chọn lối rẽ ít có người đi.

Sau khi đọc 1

Trả lời Câu hỏi 1 Sau khi đọc trang 107 SGK Văn 10 Kết nối tri thức

“Con đường” và “lối rẽ” trong bài thơ có thể xem là những ẩn dụ. Những ẩn dụ đó gợi cho bạn nghĩ đến điều gì?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ bài thơ Con đường không chọn.

- Dựa vào nội dung bài thơ và ý nghĩa của ẩn dụ “con đường”, “lối rẽ” để trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Những ẩn dụ “con đường” và “lối rẽ” gợi cho tôi nghĩ đến những khó khăn khi phải lựa chọn, sự phân vân và băn khoăn không biết nên chọn gì. “Con đường” là câu hỏi và “lối rẽ” là những lựa chọn được đưa ra.

“Con đường” trong bài thơ là ẩn dụ chỉ hành trình trên đường đời của mỗi con người.

“lối rẽ” là ẩn dụ chỉ những quyết định dẫn đến những hướng đi khác nhau trên đường đời. 

"Con đường" và "lối rẽ" trong bài thơ có thể xem là những ẩn dụ. Những ẩn dụ đó gợi cho tôi nghĩ đến phương hướng, lựa chọn trong cuộc sống của mỗi người.

Sau khi đọc 2

Trả lời Câu hỏi 2 Sau khi đọc trang 107 SGK Văn 10 Kết nối tri thức

Theo bạn, tại sao Rô-bớt Phờ-rót lại đặt nhan đề bài thơ là Con đường không chọn mà không phải Con đường tôi chọn hay Con đường ít người đi?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ bài thơ Con đường không chọn.

- Dựa vào nội dung bài thơ và ý nghĩa nhan đề để trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Theo tôi, Rô-bớt Phờ-rót đặt nhan đề bài thơ là Con đường không chọn chứ không phải Con đường tôi chọn hay Con đường ít người đi là vì

- Ông muốn nhấn mạnh vào sự lựa chọn của nhân vật trữ tình, nhấn mạnh vào con đường mà nhân vật không chọn cũng như suy nghĩ của nhân vật về lựa chọn của mình.

- Nếu đặt tên nhan đề là Con đường tôi chọn hay Con đường ít người đi thì chưa thật sự truyền tải được hết thông điệp của bài thơ, cũng như chưa tạo được ấn tượng của độc giả với sự lựa chọn của nhân vật trữ tình.

Tác giả đặt tên nhan đề là “con đường không chọn” bởi đó là lối rẽ ông đã bỏ lại trước những lựa chọn của mình. Nhà thơ dường như quan tâm tới con đường mà ông không đi hơn là con đường ông đã chọn. Tựa đề bài thơ đã cho thấy cảm thức mất mát vì không thể đi được cả 2 con đường, một sự tiếc nuối, băn khoăn, trăn trở trước những hướng đi của cuộc đời. 

Theo tôi, Rô-bớt Phờ-rót lại đặt nhan đề bài thơ là Con đường không chọn mà không phải là Con đường tôi chọn hay Con đường ít người đi vì:

- "Con đường" và nhân vật trữ tình trong bài thơ đều là hình ảnh ẩn dụ. Nếu đặt tên là Con đường tôi chọn, người đọc sẽ có cảm nhận bài thơ mang tính cá nhân mà không phổ quát.

- Nếu đặt nhan đề là Con đường ít người đi thì nhan đề lại quá sáng rõ, không tạo được sức gợi, tính tò mò của người đọc.

Sau khi đọc 3

Trả lời Câu hỏi 3 Sau khi đọc trang 107 SGK Văn 10 Kết nối tri thức

Hai lối rẽ trong rừng khác nhau hay giống nhau nhiều hơn? Phải chăng vì điều ấy mà nhân vật trữ tình trong bài thơ cảm thấy khó khăn khi phải lựa chọn một trong hai lối rẽ?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ bài thơ Con đường không chọn.

- Tập trung vào ba khổ thơ đầu miêu tả hai lối rẽ trong rừng để trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Hai lối rẽ trong rừng gần như không có sự khác nhau, chúng đều là những lối rẽ đầy cây cỏ và bụi rậm khó phân biệt, có chăng chỉ là dấu mòn của hai lối đôi chút khác nhau.

- Có lẽ chính vì sự giống nhau của hai lối rẽ mà nhân vật trữ tình khó lựa chọn được lối đi cho mình, anh phân vân không biết lựa chọn nào là tốt cho mình hơn.

Hai lối rẽ trong rằng giống nhau nhiều hơn bởi cả hai lối đều vàng rực lá và đều có vệt mòn. Chính vì hai lối rẽ quá giống nhau nên nhân vật trữ tình băn khoăn, trăn trở không biết nên lựa chọn con đường nào. 

- Hai lối rẽ trong rừng vừa có điểm giống nhau, vừa có điểm khác nhau. Tuy nhiên, điểm khác nhau nhiều hơn điểm giống nhau.

- Chính vì điều ấy mà nhân vật trữ tình trong bài thơ cảm thấy khó khăn khi phải chọn lựa một trong hai lối rẽ.

Sau khi đọc 4

Trả lời Câu hỏi 4 Sau khi đọc trang 107 SGK Văn 10 Kết nối tri thức

Nếu như nhân vật trữ tình không thể chọn cả hai lối rẽ cùng lúc thì anh ta có thể không lựa chọn bất cứ lối rẽ nào được chăng? Vì sao?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ bài thơ Con đường không chọn.

- Tập trung vào khổ thơ viết về sự lựa chọn của nhân vật trữ tình cùng với hoàn cảnh của anh để trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Nhân vật đang trên hành trình lữ hành, khám phá những điều mới mẻ vậy nên khi anh không thể lựa chọn cả hai lối rẽ thì anh cũng không thể không chọn bất cứ lối rẽ nào. Anh cần phải đưa ra lựa chọn một lối đi để có thể tiếp tục cuộc hành trình của mình và đây là một sự lựa chọn khó khăn.

Nếu như nhân vật trữ tình không thể chọn cả hai lối rẽ cùng lúc thì anh ta cũng không thể không lựa chọn bất cứ lối rẽ nào. Bởi nêu không lựa chọn, anh ta sẽ mãi dừng chân tại chỗ, không bước tiếp. Cuộc đời con người cũng vậy, chúng ta luôn phải dám đối mặt với những lựa chọn và đưa ra quyết định đúng đắn để tiếp túc bước đi trên hành trình của mình. 

Nếu như nhân vật trữ tình không thể chọn cả hai lối rẽ cùng lúc thì anh ta không thể không lựa chọn bất cứ lối rẽ nào. Vì anh ta nếu không chọn, anh ta sẽ mãi đứng ở ngã ba đường, không thể đi tiếp hay phát triển.

Sau khi đọc 5

Trả lời Câu hỏi 5 Sau khi đọc trang 107 SGK Văn 10 Kết nối tri thức

Trong bài thơ, cuối cùng nhân vật trữ tình cũng vẫn phải đưa ra lựa chọn của mình. Theo bạn, anh ta có thật sự tin rằng lối rẽ mình chọn là con đường tốt hơn?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ bài thơ Con đường không chọn.

- Tập trung vào khổ thơ cuối, cảm xúc của nhân vật trữ tình khi lựa chọn một lối rẽ để trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Theo tôi, khi nhân vật đưa ra sự lựa chọn cuối cùng của mình, anh vẫn còn đôi chút băn khoăn và phân vân, anh chưa thật sự tin vào quyết định của mình và chưa biết sự lựa chọn đó sẽ đem lại cho anh điều gì.

Nhân vật trữ tình cuối cùng đã đưa ra lựa chọn “lối mòn ít có ai đi”. Nhân vật trữ tình không thật sự tin rằng lối rẽ đó tốt hơn bởi anh ta đã tưởng tượng đến viễn cảnh tương lai rằng: “Tôi sẽ kể chuyện này trong một tiếng thở dài”. “Tiếng thở dài” được nhân vật hình dung như ẩn chứa sự nuối tiếc, trăn trở về con đường mình đã chọn và con đường không chọn. 

Sau khi đọc 6

Trả lời Câu hỏi 6 Sau khi đọc trang 107 SGK Văn 10 Kết nối tri thức

Bạn có đồng cảm với trạng thái do dự, phân vân của nhân vật trữ tình xuyên suốt bài thơ không? Vì sao?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ bài thơ Con đường không chọn.

- Dựa vào cảm xúc của nhân vật trữ tình khi lựa chọn một lối rẽ và liên hệ với cảm nhận của bản thân để trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Tôi cảm thấy đồng cảm với trạng thái do dự, phân vân của nhân vật trữ tình xuyên suốt bài thơ. Vì tôi nhận thấy hình ảnh của mình qua nhân vật trữ tình; sự phân vân, không quyết của mình mỗi khi phải lựa chọn. Lựa chọn là một vấn đề đầy sự khó khăn.

Tôi rất đồng cảm với trạng thái do dự, phân vân của nhân vật trữ tình. Bới trong cuộc sống, chúng ta luôn phải đưa ra những lựa chọn, từ những việc nhỏ nhất. Chúng ta luôn băn khoăn bởi không biết đâu là lựa chọn tốt hơn và liệu mình có nuối tiếc với quyết định cuối cùng không. 

Tôi đồng cảm với trạng thái do dự, phân vân của nhân vật trữ tình trong bài thơ. Vì tôi cũng đã từng đứng trước nhiều lựa chọn. Tôi hiểu được cảm giác "cân đo đong đếm" và kể cả khi đã chọn một điều gì đó thì tôi vẫn hi vọng một ngày nào đó tôi có thê thử sức với những "lựa chọn" đã không được tôi chọn lựa.

Sau khi đọc 7

Trả lời Câu hỏi 7 Sau khi đọc trang 107 SGK Văn 10 Kết nối tri thức

Hãy nêu một thông điệp từ bài thơ có ý nghĩa đối với cá nhân bạn.

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ bài thơ Con đường không chọn.

- Dựa vào nội dung bài thơ và thông điệp mà tác giả muốn truyền tải để trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Với tôi, bài thơ đã giúp tôi hiểu hơn về sự lựa chọn, cần phải có sự dứt khoát, quyết tâm hơn khi lựa chọn. Dù cho lựa chọn có khó khăn đến đâu thì cũng cần phải quyết tâm, đừng quá băn khoăn suy nghĩ mà hãy chấp nhận lựa chọn của bản thân.

Thông điệp từ bài thơ: “Tôi đã chọn lối mòn ít có ai đi / Và điều đó đã làm thay đổi tất cả”. Thông điệp ấy gợi trong tôi suy nghĩ về những quyết định lựa chọn trên đường đời của mình. Mỗi người cần phải có một hướng đi riêng, không nên đi theo lối mòn của nhiều người. 

Một thông điệp từ bài thơ có ý nghĩa đối với tôi: Khi đã chọn một con đường nào đó thì việc quay trở lại và chọn lại một con đường khác là một điều khó khăn vì "đường lại đưa đường". Thông điệp này cho tôi hiểu cần phải suy nghĩ kĩ để đưa ra lựa chọn và khi đã chọn rồi thì phải chấp nhận cả tốt, xấu của lựa chọn đó.

Kết nối đọc - viết

Trả lời Câu hỏi Kết nối đọc - viết trang 107 SGK Văn 10 Kết nối tri thức

Từ bài thơ này, theo bạn, làm thế nào để chúng ta cam đảm hơn trong những lựa chọn của mình trên hành trình trưởng thành? Hãy viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) để trả lời câu hỏi trên.

Phương pháp giải:

Dựa vào ý nghĩa của bài thơ cùng với suy nghĩ cá nhân để chia sẻ những điều giúp ta can đảm hơn trong những lựa chọn của mình trên hành trình trưởng thành.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Trong cuộc sống, chúng ta thường xuyên gặp phải những câu hỏi, những vấn đề cần phải đưa ra sự lựa chọn. Khi phải đưa ra một lựa chọn, chúng ta thường có sự phân vân, băn khoăn không biết nên chọn thế nào hay suy nghĩ liệu lựa chọn đó là tốt hay xấu, … Vậy phải làm thế nào để chúng ta cam đảm hơn trong những lựa chọn của mình trên hành trình trưởng thành? Đầu tiên, để không thấy khó khăn khi lựa chọn, chúng ta cần phải đối mặt trực tiếp với những thử thách, không nên quá băn khoăn về sự giống và khác nhau giữa các lựa chọn. Nhân vật trữ tình trong bài thơ Con đường không chọn đã thấy khó khăn vì hai lối rẽ đều khá giống nhau, anh phân vân không biết mình nên lựa chọn lối đi nào. Sự băn khoăn khiến chúng ta lo sợ nhiều thứ và dẫn đến sự rối loạn về suy nghĩ. Thay vì lo lắng sự đúng sai, tốt xấu, sự giống và khác nhau giữa các lựa chọn thì chúng ta nên lắng nghe cảm xúc, suy nghĩ của bản thân. Tự cảm nhận bản thân cần gì và nên làm gì, lắng nghe con tim mình và không nên suy nghĩ về sự may mắn hay hối hận về lựa chọn của mình. Dù lựa chọn của chúng ta có đúng hay sai thì chúng ta cũng cần phải chấp nhận nó, không nên oán trách hay than vãn. Cuối cùng, để có thể can đảm khi lựa chọn, chúng ta cần phải tự rèn luyện bản thân, rèn luyện sự quyết tâm khi đưa ra một quyết định nào đó một cách kiên định, đừng để bản thân cảm thấy nuối tiếc điều gì.

Cuộc đời mỗi người là một hành trình dài bất tận. Và trên hành trình ấy, chúng ta luôn phải đối mặt với vô vàn những khó khăn, thử thách, đưa ra vô vàn những quyết định. Vậy làm thế nào để chúng ta can đảm hơn trong những lựa chọn của mình trên hành trình trưởng thành? Để đưa ra những lựa chọn đúng đắn trên đường đời, trước hết chúng ta phải xác định được hướng đi của mình là gì và đích đến của chúng ta là đâu. Mục tiêu, ước mơ, hoài bão là kim chỉ nam dẫn đường, vì vậy, hãy kiên định với hướng đi của bản thân. Chúng ta đừng vì lối mòn của những người đi trước mà đánh mất chính mình, hãy lí trí trước những lựa chọn để tìm ra hướng đi phù hợp nhất.