Soạn bài Đấu tranh cho một thế giới hòa bình SGK Ngữ văn 9 tập 2 Kết nối tri thức

Trả lời Câu hỏi Trước khi đọc trang 68 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Em hãy cho biết đất nước nào đang phải hứng chịu những quả bom nguyên tử đầu tiên trên thế giới. Vì sao hằng năm ở đất nước đó, người ta vẫn tổ chức tưởng niệm ngày bị ném bom nguyên tử?

Phương pháp giải:

Dựa vào hiểu biết cá nhân để chia sẻ.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- 2 thành phố của Nhật Bản là Hiroshima và Nagasaki lại là nơi chịu đựng sức tàn phá của những quả bom nguyên tử đầu tiên vào năm 1945.

- Hằng năm ở Nhật Bản vẫn tổ chức tưởng niệm vì những thiệt hại về người và những hậu quả còn đến ngày nay của nó đem đến.

+ Trong bán kính 2km từ tâm nổ, 40% cư dân chết ngay lập tức, 56,5% chết trong vòng 4 tháng sau đó - vào cuối tháng 11. Trong 2 tuần đầu tiên, những người bị bỏng nặng và bị liều lượng lớn phóng xạ bị chết. Trong 10 ngày, nhiều người chết vì sốt, tiêu chảy và nôn ra máu - dấu hiệu phơi nhiễm phóng xạ. Những người còn sống bị rụng tóc, tổn thương thanh quản, mệt mỏi, bệnh bạch cầu. Những người sống sót tiếp tục chết trong tương lai do bị bệnh ung thư. Cơ thể của những người sống sót chi chít những vết sẹo lồi xấu xí do bỏng diện rộng. Trẻ sơ sinh bị chiếu xạ trong bụng mẹ, khi sinh ra sẽ mang các dị tật lớn.

Nhật Bản là quốc gia đầu tiên và duy nhất trên thế giới phải hứng chịu bom nguyên tử trong chiến tranh. Vào ngày 6 tháng 8 năm 1945, quả bom nguyên tử mang tên "Little Boy" được quân đội Hoa Kỳ thả xuống thành phố Hiroshima, cướp đi sinh mạng của hơn 140.000 người. Ba ngày sau, ngày 9 tháng 8 năm 1945, quả bom nguyên tử thứ hai mang tên "Fat Man" được thả xuống Nagasaki, khiến hơn 70.000 người thiệt mạng.

Lý do tổ chức tưởng niệm:

- Tưởng nhớ các nạn nhân: Lễ tưởng niệm là dịp để người dân Nhật Bản tưởng nhớ và bày tỏ lòng thành kính đối với những người vô tội đã thiệt mạng trong thảm họa bom nguyên tử.

- Kêu gọi hòa bình: Lễ tưởng niệm là lời nhắc nhở mạnh mẽ về sự tàn khốc của chiến tranh và tầm quan trọng của hòa bình. Đây là lời kêu gọi toàn thế giới chung tay loại bỏ vũ khí hạt nhân, hướng đến một tương lai hòa bình và an toàn cho tất cả mọi người.

Trả lời Câu hỏi 1 Đọc văn bản trang 68 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Nhân loại đang đối mặt với nguy cơ gì?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn đầu tiên để chỉ ra mối nguy cơ của nhân loại.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Nhân loại đang đứng trước nguy cơ biến mất khỏi Trái Đất vì hạt nhân.

Trả lời Câu hỏi 2 Đọc văn bản trang 68 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Cách sử dụng lí lẽ để tác động đến tình cảm và nhận thức của người nghe, người đọc

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn đầu để nhận xét về cách sử dụng lí lẽ.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Tác giả đã sử dụng lí lẽ rất chân thực, cụ thể, rõ ràng, thuyết phục người đọc người nghe.

Lí lẽ chân thực, cụ thể, rõ ràng, thuyết phục 

Trả lời Câu hỏi 3 Đọc văn bản trang 69 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Cách nêu bằng chứng kèm phân tích so sánh có tác dụng gì?

Phương pháp giải:

Đọc đoạn văn tiếp theo để nhận xét về tác dụng của việc nêu bằng chứng kèm phân tích so sánh.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Tác giả nêu bằng chứng so sánh giữa số tiền để giải quyết vấn đề cho trẻ em nghèo khổ với số tiền bỏ ra cho những vũ khí hạt nhân. Khi đem ra so sánh chúng ta thấy rằng con số khi chi cho trẻ em nghèo khổ tưởng chừng như là giấc mơ không thể thực hiện được thì nó chưa là gì so với số tiền bỏ ra cho vũ khí hạt nhân. Từ đó người đọc sẽ thấy rõ được sự tốn kém về tiền bạc của vũ khí hạt nhân mang lại.

Nêu bằng chứng kèm phân tích, so sánh là một cách hiệu quả để tăng cường độ tin cậy, sự rõ ràng và sức thuyết phục cho lập luận của tác giả.

Trả lời Câu hỏi 4 Đọc văn bản trang 69 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Cách bình luận của tác giả về vấn đề.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn để nhận xét về cách bình luận.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Cách bình luận: Tác giả bình luận về vấn đề bằng cách đưa ra một câu hỏi của một nhà tiểu thuyết lớn của thời đại sau đó tự trả lời như một lời khẳng định về vấn đề Trái Đất có phải địa ngục của các hành tinh khác.

 Tác giả bình luận về vấn đề bằng cách đưa ra một câu hỏi của một nhà tiểu thuyết lớn của thời đại sau đó tự trả lời như một lời khẳng định về vấn đề

Trả lời Câu hỏi 5 Đọc văn bản trang 70 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Cách kết thúc văn bản có gì độc đáo?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản để chỉ ra sự độc đáo trong cách kết thúc. 

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Tác giả thể hiện trực tiếp thái độ quan điểm của bản thân, đưa ra phương án giải quyết đó là mở một nhà băng lưu trữ trí nhớ.

Cách kết thúc văn bản: tác giả thể hiện trực tiếp thái độ quan điểm của mình, đưa ra phương án giải quyết đó là mở một nhà băng lưu trữ trí nhớ.

Trả lời Câu hỏi 1 Sau khi đọc trang 70 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Nêu luận đề của bài nghị luận. Từ luận đề đó, tác giả triển khai thành những luận điểm nào? Chỉ ra mối quan hệ giữa các luận điểm đó

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản để xác định luận đề và luận điểm.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Luận để của bài nghị luận: Chạy đua sản xuất vũ khí hạt nhân là đặt nhân loại trước nguy cơ bị huỷ diệt.

- Các luận điểm:

+ Luận điểm 1 (từ Chúng ta đang ở đâu đến đối với vận mệnh thế giới): Người ta đã bố trí số đầu đạn hạt nhân có khả năng huỷ diệt 12 lần Trái Đất.

+ Luận điểm 2 (từ Niềm an ủi duy nhất trước tất cả những suy diễn đến xoá nạn mù chữ cho toàn thế giới): Số tiền bỏ ra cho việc chạy đua vũ trang có thể giải quyết nhiều vấn đề thiết yếu của nhân loại.

+ Luận điểm 3 (từ Một nhà tiểu thuyết lớn của thời đại chúng ta đến đã bị xoá bỏ khỏi vũ trụ này): Chạy đua vũ trang là đi ngược lại lí trí con người và cũng đi ngược lại cả lí trí tự nhiên.

- Mối quan hệ giữa các luận điểm: Luận điểm 1 nêu thực trạng đáng sợ về chạy đua vũ khí hạt nhân giữa các cường quốc. Từ thực trạng này, tác giả có điều kiện so sánh để thấy kinh phí dành cho việc sản xuất vũ khí giết người hàng loạt đó tốn kém hơn nhiều lần so với việc giải quyết những vấn để quan trọng, cấp bách của đời sống nhân loại (luận điểm 2). Những so sánh đó giúp tác giả rút ra sự vô lí của việc chạy đua vũ khí hạt nhân (luận điểm 3). Như vậy, các luận điểm có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, cùng góp phần làm rõ luận đề của bài viết.

- Luận để: Chạy đua sản xuất vũ khí hạt nhân là đặt nhân loại trước nguy cơ bị huỷ diệt.

- Các luận điểm:

+ Luận điểm 1: Người ta đã bố trí số đầu đạn hạt nhân có khả năng huỷ diệt 12 lần Trái Đất.

+ Luận điểm 2: Số tiền bỏ ra cho việc chạy đua vũ trang có thể giải quyết nhiều vấn đề thiết yếu của nhân loại.

+ Luận điểm 3: Chạy đua vũ trang là đi ngược lại lí trí con người và cũng đi ngược lại cả lí trí tự nhiên.

- Mối quan hệ giữa các luận điểm: Luận điểm 1 nêu thực trạng - Từ thực trạng, đưa ra những so sánh ở luận điểm 2 - Những so sánh đó rút ra sự vô lí của việc chạy đua vũ khí hạt nhân (luận điểm 3). => các luận điểm có mối quan hệ chặt chẽ, góp phần làm rõ luận đề

- Luận đề: Đấu tranh cho một thế giới hòa bình.

- Luận điểm:

1. Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe dọa toàn thể loài người và sự sống trên Trái Đất.

2. Từ đó, đấu tranh cho hòa bình, ngăn chặn và xoá bỏ nguy cơ chiến tranh hạt nhân là nhiệm vụ thiết thực và cấp bách của mỗi người.

3. Chạy đua vũ trang là đi ngược lại lí trí con người và tự nhiên

=> Mối quan hệc giữa các luận điểm có sự chặt chẽ, góp phần làm rõ luận đề 

Trả lời Câu hỏi 2 Sau khi đọc trang 70 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Chọn một luận điểm, phân tích cách dùng lí lẽ, bằng chứng và chỉ ra vai trò của lí lẽ, bằng chứng trong việc làm nổi bật luận điểm đó.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản để chọn ra một luận điểm và phân tích các lí lẽ dẫn chứng.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Chọn luận điểm: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe dọa toàn thể loài người và sự sống trên Trái Đất.

- Phân tích cách dùng lí lẽ dẫn chứng làm sáng tỏ luận điểm:

+ Kho vũ khí hạt nhân đang được tàng trữ có khả năng hủy diệt cả Trái Đất và các hành tinh khác trong hệ Mặt Trời.

+ Cuộc chạy đua vũ trang làm mất đi khả năng cải thiện đời sống cho hàng tỷ người.

+ Chiến tranh hạt nhân không những đi ngược lại lý trí của loài người mà còn ngược lại với lý trí của tự nhiên, phản lại sự tiến hoá.

=> Lí lẽ dẫn chứng đã thể hiện rõ thực trạng, nguy cơ chiến tranh. 

=> Lí lẽ và bằng chứng có vai trò làm cho luận điểm trở nên sáng tỏ, giàu sức thuyết phục

Luận điểm: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe dọa toàn thể loài người và sự sống trên Trái Đất.

Phân tích:

+ Kho vũ khí hạt nhân đang được tàng trữ có khả năng hủy diệt cả Trái Đất và các hành tinh khác trong hệ Mặt Trời.

+ Cuộc chạy đua vũ trang làm mất đi khả năng cải thiện đời sống cho hàng tỷ người.

+ Chiến tranh hạt nhân không những đi ngược lại lý trí của loài người mà còn ngược lại với lý trí của tự nhiên, phản lại sự tiến hoá.

Trả lời Câu hỏi 3 Sau khi đọc trang 70 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Dựa vào nội dung văn bản và các thông tin giới thiệu, chú thích, cho biết văn bản được viết ra trong bối cảnh nào của thế giới. Từ đó, nêu tầm quan trọng của vấn đề được bàn luận.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ cả văn bản để đưa ra bối cảnh và tầm quan trọng của vấn đề.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Văn bản được viết ra trong bối cảnh Trái Đất đang đứng trước nguy cơ bị phá hủy bởi đạn hạt nhân.

- Vấn đề này rất quan trọng, nó chính là mạng sống của chính chúng ta, của toàn bộ Trái Đất.

- Văn bản được viết ra trong bối cảnh Trái Đất đang đứng trước nguy cơ bị phá hủy bởi đạn hạt nhân.

- Vấn đề này rất quan trọng, nó chính là mạng sống của chính chúng ta, của toàn bộ Trái Đất. Mỗi chúng ta phải có trách nhiệm ngăn chặn thảm họa này.

Trả lời Câu hỏi 4 Sau khi đọc trang 70 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Chiến tranh hạt nhân “Không những đi ngược lại lí trí con người mà còn đi ngược lại cả lí trí tự nhiên nữa” là ý kiến chủ quan hay thông tin khách quan? Để thuyết phục người đọc tin vào điều đó, tác giả đã chọn cách triển khai đoạn văn như thế nào?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản để đưa ra nhận xét về ý kiến và đưa ra cách tác giả chọn để thuyết phục người đọc.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Đây là ý kiến chủ quan của tác giả.

- Vì thế để thuyết phục: tác giả đã sử dụng cách đưa ra những bằng chứng lí lẽ, các con số về sự phát triển lâu đời của Trái Đất – mất rất lâu mới có được ngày hôm nay tuy nhiên chỉ cần một nút bấm sẽ đưa tất cả những quá trình vĩ đại đó về lại từ đầu.

- Đây là ý kiến chủ quan của tác giả.

- Để thuyết phục, tác giả đã sử dụng cách đưa ra những bằng chứng lí lẽ, các con số về sự phát triển lâu đời của Trái Đất: mất rất lâu mới có được ngày hôm nay tuy nhiên chỉ cần một nút bấm sẽ đưa tất cả những quá trình vĩ đại đó về lại từ đầu.

Trả lời Câu hỏi 5 Sau khi đọc trang 70 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Khi bàn về vấn đề được nêu, Mác-két bộc lộ thái độ gì? Chỉ ra cách thể hiện thái độ của tác giả.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản để đưa ra thái độ của tác giả.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Khi bàn luận về vấn đề, tác giả đã đưa ra lời văn kiên quyết, đanh thép và quan điểm nghiêm khắc, cụ thể bày tỏ việc chống lại chiến tranh hạt nhân là công việc cấp bách, là nhiệm vụ chung của tất cả mọi người.

- Tác giả bày tỏ thông qua đưa ra ý kiến quan niệm của những người có tầm ảnh hưởng sau đó trực tiếp khẳng định lại.

- Khi bàn luận về vấn đề, tác giả đã đưa ra lời văn kiên quyết, đanh thép và quan điểm nghiêm khắc, cụ thể bày tỏ việc chống lại chiến tranh hạt nhân là công việc cấp bách, là nhiệm vụ chung của tất cả mọi người.

- Tác giả bày tỏ thông qua đưa ra ý kiến quan niệm của những người có tầm ảnh hưởng sau đó trực tiếp khẳng định lại.

Trả lời Câu hỏi 6 Sau khi đọc trang 70 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Qua văn bản này, tác giả muốn truyền đi thông điệp gì? Trong tình hình hiện nay của thế giới, thông điệp đó còn có ý nghĩa nữa không? Vì sao?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản để chỉ ra thông điệp và ý nghĩa với ngày nay.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Thông điệp: Kêu gọi toàn nhân loại đoàn kết ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, bảo vệ hòa bình và sự sống trên Trái Đất.

- Thông điệp này vẫn còn ý nghĩa rất to lớn đến ngày nay vì như chúng ta đã biết hiện tại tình hình chiến sự trên thế giới đang rất bất ổn, các cuộc chiến diễn ra liên miên gây tổn hại rất nhiều cho kinh tế, con người và chính là mối họa tương lai Trái Đất bị phá hủy bất cứ lúc nào.

- Thông điệp: Kêu gọi toàn nhân loại đoàn kết ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, bảo vệ hòa bình và sự sống trên Trái Đất.

- Thông điệp này vẫn còn ý nghĩa rất to lớn đến ngày nay vì mặc dù đã có nhiều nỗ lực giải trừ vũ khí hạt nhân, nhưng hiện nay vẫn còn nhiều quốc gia sở hữu loại vũ khí nguy hiểm này. Các căng thẳng chính trị, xung đột quốc gia và nguy cơ khủng bố có thể dẫn đến việc sử dụng vũ khí hạt nhân. Sức tàn phá của vũ khí hạt nhân là vô cùng to lớn, có thể gây ra cái chết cho hàng triệu người, phá hủy môi trường sống và đẩy nhân loại vào thảm họa sinh thái. Thông điệp này là lời kêu gọi hành động thiết thực, mang tính nhân văn sâu sắc. Nó thể hiện mong muốn chung của toàn nhân loại về một thế giới hòa bình, không có chiến tranh hạt nhân.

Trả lời Câu hỏi Viết kết nối với đọc trang 70 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Viết đoạn văn (khoảng 7-9 câu) với chủ đề: Vũ khí hạt nhân đang là hiểm họa đe dọa sự tồn vong của nhân loại.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản, áp dụng với kiến thức của bản thân để viết đoạn văn.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Có thể nói mối nguy hại lớn nhất sau môi trường đối với con người trên toàn cầu hiện nay là chiến tranh hạt nhân. Nhắc đến chiến tranh hạt nhân ta liền nghĩ đến sự hủy diệt vô cùng ghê gớm của những đội quân hùng mạnh và vũ khí bật nhất, tối tân nhất, và hơn nữa là tính hiện đại của công nghệ hạt nhân là sức hủy diệt vô cùng ghê gớm. Khi đó, không một ai có thể chịu nổi sự tấn công và sức tàn phá của bom khói chiến tranh, chết chóc, tang thương sẽ xảy ra thiên nhiên và cây cối cũng hoang tàn, tất cả sẽ thành tro bụi,... Dù cho kết quả có thắng hay thua thì người chịu thiệt thòi và đau khổ nhất vẫn luôn là những người dân vô tội, đó là những con người luôn chuộng hòa bình, luôn không muốn có chiến tranh xảy ra.Thật đáng đau xót! Khi chiến tranh đến ta cũng không thể nào lường trước được hết mọi hiểm họa mà chiến tranh hạt nhân gây ra. Vì vậy, vì một thế giới hòa bình, hãy chấm dứt sự bùng nổ của chiến tranh hạt nhân.