Soạn bài Thực hành tiếng Việt trang 49 SGK Ngữ văn 12 tập 1 Chân trời sáng tạo

Trả lời Câu hỏi 1 trang 49 SGK Văn 12 Chân trời sáng tạo

Phân tích lỗi câu mơ hồ trong các trường hợp sau và nêu cách sửa:

a. Ba cô gái sống gần nhà tôi vừa trúng số tối qua.

b. Chị ấy đã gặp con.

c. Cả nhà hát say sưa theo tiếng đàn vĩ cầm.

d. Nó khoe với tôi chiếc xe đạp mới mua hôm qua.

e. Tuần trước, tôi nhìn thấy anh ấy trên đường đến thư viện.

g. Hôm qua, tôi rất bất ngờ về món quà của cô ấy.

Phương pháp giải:

Đọc kiến thức tiếng Việt

Lời giải chi tiết:

Cách 1

a. Ba cô gái sống gần nhà tôi vừa trúng số tối qua.

→ Mơ hồ từ vựng: Cô gái sống gần nhà tôi vừa trúng số tối qua.

b. Chị ấy đã gặp con.

→ Mơ hồ từ vựng: Chị ấy đã gặp đứa con của chị ấy.

c. Cả nhà hát say sưa theo tiếng đàn vĩ cầm.

→ Mơ hồ logic: Cả nhà say sưa nghe tiếng đàn vĩ cầm.

d. Nó khoe với tôi chiếc xe đạp mới mua hôm qua.

→ Nó khoe với tôi về chiếc xe đạp mà nó mới mua hôm qua

đ. Tuần trước, tôi nhìn thấy anh ấy trên đường đến thư viện.

→ Mơ hồ cấu trúc: Tuần trước, tôi nhìn thấy anh ấy khi tôi trên đường đến thư viện.

e. Hôm qua, tôi rất bất ngờ về món quà của cô ấy.

→ Mơ hồ cấu trúc: Hôm qua, tôi rất bất ngờ về món quà mà cô ấy tặng tôi.

a. Phân tích lỗi: hiện tượng đồng âm (ba – chỉ số lượng, và ba – bố) khiến câu mơ hồ về nghĩa

Sửa: Cô gái sống gần nhà tôi vừa trúng số tối qua.

b. Phân tích lỗi: hiện tượng đồng âm (con – con của chị ấy và con – cách xưng hô gần gũi với một người lớn tuổi) khiến câu mơ hồ về nghĩa

Sửa: Chị ấy đã gặp tôi.

c. Phân tích lỗi: hiện tượng đồng âm (cả nhà hát – cả gia đình đang hát và cả nhà hát – danh từ) khiến câu mơ hồ về nghĩa.

Sửa: Gia đình tôi hát say sưa theo tiếng đàn vĩ cầm.

d. Phân tích lỗi: Mơ hồ logic (ở đây không rõ là chiếc xe đạp mới mua hôm qua, hay khoe với tôi ngày hôm qua.)

Sửa: Nó khoe với tôi chiếc xe đạp mới mua ngày hôm qua

đ. Phân tích lỗi: Mơ hồ cấu trúc (tuần trước là thời gian quá khứ)

Sửa: Tôi nhìn thấy anh ấy trên đường đến thư viện vào tuần trước.

e. Phân tích lỗi: Mơ hồ cấu trúc

Sửa: Tôi rất bất ngờ về món quà của cô ấy ngày hôm qua.

Trả lời Câu hỏi 2 trang 49 SGK Văn 12 Chân trời sáng tạo

Chỉ ra điểm chung về lỗi mơ hồ trong những câu dưới đây và đề xuất phương án sửa phù hợp:

a. Đây là phương thuốc độc nhất trên đời.

b. Cây khế đầu hè đã chết rồi.

Phương pháp giải:

Đọc kiến thức tiếng Việt 

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Mơ hồ từ vựng:

a. Từ "độc nhất" có hai nghĩa. Một có nghĩa là có một trên đời; hai có nghĩa là mang độc tính cao, có thể gây chết người

→ Sửa: Đây là phương thuốc quý hiếm nhất trên đời.

b. Từ "đầu hè" có hai nghĩa. Một có nghĩa chỉ thời gian; hai có nghĩa chỉ địa điểm

→ Cây khế đầu hè năm ngoái đã tàn lụi rồi.

- Cả hai câu đều mắc chung lỗi mơ hồ từ vựng:

a. Độc nhất - chỉ có một và độc nhất - tác hại độc nhất

b. Đầu hè – đầu nhà và đầu hè – đầu mùa hè

- Sửa:

a. Đây là phương thuốc độc nhất vô nhị.

b. Cầy khế đầu nhà đã chết rồi.

Trả lời Câu hỏi 3 trang 49 SGK Văn 12 Chân trời sáng tạo

 Sưu tầm ít nhất ba câu mơ hồ về nghĩa và nêu cách sửa

Phương pháp giải:

Đọc kiến thức tiếng Việt 

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Nhận xay bột trẻ em → Nhận xay bột cho trẻ em

Công việc nhà chồng chị lo liệu tất cả → Công việc nhà, chồng chị lo liệu tất cả

Ba đã biếu thầy giáo chủ nhiệm lớp 7 quyển sách mới mua hôm qua → Ba đã biếu thầy giáo chủ nhiệm lớp, 7 quyển sách, mới mua hôm qua

1. Hổ mang bò lên núi.

Sửa: Con rắn hổ mang bò lên núi.

2. Ba chàng trai rất phong độ.

Sửa: Ba của chàng trai ấy rất phong độ.

3. Trưởng công an xã xin nghỉ vì lương thấp khiến vợ đòi li dị.

Sửa: Vì lương thấp khiến vợ đòi li dị, trưởng công an xã đã xin nghỉ việc.

Trả lời Câu hỏi 4 trang 49 SGK Văn 12 Chân trời sáng tạo

Đọc đoạn trích sau:

Lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu,

Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều.

Nắng xuống, trời lên sâu chót vót.

Sông dài, trời rộng, bến cô liêu

a. Theo bạn, dòng thơ in đậm ở trên có thể được hiểu theo những cách nào?

b. Đây có phải là lỗi câu mơ hồ không? Vì sao?

Phương pháp giải:

Đọc kiến thức tiếng Việt

Lời giải chi tiết:

Cách 1

a. 2 cách hiểu: 

Cách 1: Không có tiếng chợ chiều, phủ định dấu hiệu của sự sống 

Cách 2: Đâu đó có tiếng chợ chiều từ xa vọng lại trong không gian không xác định.

b. Đây không phải là lỗi câu mơ hồ. Câu được được tác giả cố ý viết với nhiều cách hiểu khác nhau nhằm mục đích tu từ.

a. Dòng thơ in đậm có 2 cách hiểu:

Cách 1: Không có tiếng chợ chiều, phủ định dấu hiệu của sự sống

Cách 2: Đâu đó có tiếng chợ chiều từ xa vọng lại trong không gian không xác định.

b. Đây không phải lỗi câu mơ hồ vì: câu thơ “Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều” dù có nhiều cách hiểu nhưng dẫu hiểu theo cách nào thì câu thơ vẫn gợi lên trong lòng người đọc nỗi buồn, sự hoang vắng, tàn tạ, thiếu vắng đi sự sống của con người.

Trả lời Câu hỏi Từ đọc đến viết trang 49 SGK Văn 12 Chân trời sáng tạo

Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ của bạn về vai trò của ước mơ trong cuộc sống con người. Sau đó kiểm tra lại để đảm bảo đoạn văn không mắc lỗi câu mơ hồ.

Phương pháp giải:

Liên hệ bản thân để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Ai sống trên đời cũng có một ước mơ của riêng mình. Ước mơ là những ước vọng, mơ mộng về một tương lai tươi sáng của mỗi người. Ước mơ giống như đích đến của con người trong cuộc sống. Ước mơ giúp ta có động lực để hoàn thành mục tiêu. Ước mơ có thể biến một con người tầm thường trở nên vĩ đại bởi cách mà họ thực hiện khát khao của riêng mình. Bác Hồ vĩ đại chính là ví dụ điển hình nhất. Người đã đem ánh sáng, độc lập, tự do, hạnh phúc cho toàn thể dân tộc Việt Nam. Ngoài ra, còn rất nhiều những nhà khoa học đang không ngừng cống hiến để đem lại kì tích đến với muôn người. Ước mơ thật sự thiêng liêng và đáng trân trọng. Sống có ước mơ là sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình, xã hội. Chính vì vậy, hãy nỗ lực trau dồi, học tập, tích lũy kinh nghiệm, tri thức. Đồng thời, kiên định với những quyết định của bản thân mình, không chùn bước, e sợ trước khó khăn, thử thách. Bởi đúng như James Allen đã nói: "Chìa khóa dẫn đến hạnh phúc là có giấc mơ; chìa khóa dẫn đến thành công là biến giấc mơ thành hiện thực.".

Mỗi chúng ta đều có cho mình những ước mơ rất riêng và ước mơ thì luôn đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi người. Ước mơ được hiểu là những điều tốt đẹp mà ta luôn khao khát, luôn mong mỏi và hướng đến. Ước mơ giúp con người biết mình cần làm gì, cần hành động ra sao và bước đi như thế nào. Khi có ước mơ, con người sẽ có những hành động, suy nghĩ và đưa ra lựa chọn đúng đắn. Định hướng rõ ràng làm con người không bế tắc, không gục ngã. Nhờ vậy mà mọi thứ càng trở nên tốt đẹp hơn. Chính nguồn động lực lớn lao đó giúp con người kiên trì trên đường đời và có thể mạnh mẽ vượt lên áp lực. Không có ước mơ, trước mắt ta chỉ là hàng rào của những điều mờ mịt, của những lớp sương mờ tối tăm. Con người không thể sống mà thiếu ước mơ được. Nó chính là kim chỉ nam của nhận thức và hành động.