Phân tích hình tượng sóng trong bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh

I. Mở bài

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm

- Hình tượng sóng là đại diện cho người con gái trong tình yêu

II. Thân bài

* Sóng là hình tượng của người phụ nữ trong tình yêu

+ Sóng là hiện thân của người phụ nữ trong lúc yêu, lúc dữ dội, lúc dịu êm

+ Sóng không bằng lòng sống trong không gian chật hẹp khát khao tìm ra biển lớn, cũng như người phụ nữ không chấp nhận sống trong gò bó nhỏ hẹp để vươn tới một tình yêu to lớn.

+ Sóng đại diện cho trái tim của tuổi trẻ khát khao mãnh liệt tình yêu

* Sóng là những suy nghĩ trăn trở về nguồn cội của tình yêu

- Những trăn trở suy nghĩ về nguồn gốc của tình yêu

+ Xuân Quỳnh tìm kiếm nguồn cội của sóng đồng thời tự hỏi chính bản thân mình về tình yêu

+ Nữ sĩ tự đưa ra câu hỏi và tự tìm kiếm câu trả lời

* Sóng chính là hình tượng của nỗi nhớ, lòng thuỷ chung của người phụ nữ khi yêu

- Nỗi nhớ bờ của sóng ở mọi nơi, nhân hóa sóng có cảm xúc như con người nhằm nhấn mạnh nỗi nhớ luôn thường trực cháy bỏng.

- Người phụ nữ bày tỏ nỗi nhớ trực tiếp, nỗi nhớ ăn sâu vào tiềm thức.

- Tấm lòng thuỷ chung của người phụ nữ và một niềm tin chờ đợi trong tình yêu, dù ở đâu cũng hướng về một nơi bằng cả trái tim, như rất nhiều con sóng luôn chỉ hướng về một nơi đó là bờ.

* Sóng chính là khát vọng về một tình yêu vĩnh cửu

- Sóng là đại diện cho sự lo âu của người phụ nữ về sự nhỏ bé của mình trước cuộc đời rộng lớn.

- Đó chính là niềm tin, hy vọng mãnh liệt vào sức mạnh của tình yêu

- Sóng là biểu tượng cho tình yêu mãnh liệt, trường tồn khát vọng tan ra thành trăm con sóng nhỏ để được cống hiến hết mình cho tình yêu để tình yêu bất diệt, vĩnh cửu.

III. Kết bài

Nêu cảm nhận về hình tượng sóng

Tình yêu là một nguồn cảm hứng bất tận đối với các tác giả Việt Nam, tuy nhiên rất ít người lựa chọn viết về chủ đề này như Xuân Quỳnh. Sóng chính là tác phẩm tiêu biểu về chủ đề tình yêu ấy. Qua hình tượng sóng ngầm diễn tả những cảm xúc của người con gái trong tình yêu.

“Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ

Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể”

Sóng luôn hiện diện với hai hình ảnh đối lập một bên là sự ồn ào, một bên là dữ dội đầy nhiệt huyết, sôi nổi, lúc lại êm đềm, lặng lẽ, dịu dàng. Đó cũng chính là những cảm xúc đối lập của người phụ nữ trong tình yêu khi mãnh liệt, khi lại sâu lắng. Với những cá tình mạnh mẽ như vậy, sóng không chấp nhận việc sống trong một không gian chật hẹp để vươn ra biển lớn để tìm thấy những cảm xúc mới, để thỏa sức vẫy vùng, đó cũng như những khát khao của người phụ nữ trong tình yêu. Sóng trong Xuân Quỳnh là một hình ảnh vừa mang tính hiện đại, vừa mang tính truyền thống. Sóng là đại diện cho người phụ nữ Việt Nam trước tình yêu, vừa ngại ngùng nhưng cũng không ngại thể hiện cá tính. Những con sóng sôi nổi chính là tình yêu mãnh liệt, nồng nàn, là tình yêu của những người trẻ tuổi, khi bên nhau họ muốn được bộc lộ bản thân, được sống là chính mình, nhưng đôi lúc họ lại chỉ muốn yên bình bên cạnh nhau để hiểu đối phương.

“Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế

Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ”

Qua hình tượng sóng, những nét đẹp của người phụ nữ được bộc lộ một cách tinh tế, hồn nhiên, một điều hiển nhiên của sóng đó chính là xưa và nay vẫn vậy. Một phép so sánh khiến cho chúng ta thấy được dù trước dù sau sóng vẫn dạt dào và mãnh liệt như thế, đó cũng là tình yêu, sự thuỷ chung của người con gái trong tình yêu. Khát vọng tình yêu luôn luôn tồn tại trong trái tim của mỗi người trẻ tuổi. Nó luôn thổn thức không nguôi, chỉ cần một làn gió tình thổi vào là có thể làm tình yêu rực cháy.

Hình tượng sóng trong hai khổ thơ đầu diễn tả tình cảm tha thiết của một trái tim với tình yêu rạo rực. Nhịp điệu của những con sóng khi nhẹ nhàng, êm dịu. Sóng không chỉ thể hiện tình yêu nó còn thể hiện cho quy luật vĩnh hằng của tạo hoá và con người.

Những con sóng ngoài khơi xa bắt nguồn từ đâu? tình yêu của con người từ đâu mà tới? Tất cả những câu hỏi, thắc mắc đó luôn trong suy nghĩ của người con gái:

“Sóng bắt đầu từ gió

Gió bắt đầu từ đâu

Em cũng không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau”

Đó là những thắc mắc về nguồn cội của sóng, về điểm khởi nguồn của tình yêu, là những băn khoăn của người con gái trong tình yêu, muốn biết về người mình yêu, muốn hiểu bản thân mình. Và cuối cùng người con gái ấy đã tự hỏi chính mình: Khi nào ta yêu nhau. Chẳng có một câu trả lời nào được đưa ra, không ai có thể trả lời được câu hỏi ấy. Rất nhiều nhà thơ cũng không thể cắt nghĩa được về tình yêu, về những rung động.

Tình yêu chân thành với những nỗi nhớ da diết cứ luôn day dứt, bồi hồi chiếm trọn lấy không gian:

“Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được”

Những con sóng cứ dồn dập xô vào bờ, đó cũng giống như nỗi nhớ của những người đang yêu. Dù có ở đâu, sóng cũng luôn nhớ về bờ. Xuân Quỳnh đã nhân hoá hình tượng sóng trở thành một nhân vật trữ tình với những cảm xúc của một con người. Những nỗi nhớ luôn thường trực khiến sóng không thể đứng yên mà lúc nào cũng dạt dào vỗ vào bờ cát trắng. Nếu như những câu thơ trên người phụ nữ mượn hình ảnh sóng để nói về những tâm trạng, cảm xúc của bản thân về tình yêu, nhưng vì nỗi nhớ quá da diết nên đã mạnh dạn bộc lộ:

“Lòng em nhớ tới anh

Cả trong mơ còn thức”

Nỗi nhớ đã ăn sâu vào trong tiềm thức của người phụ nữ để rồi tới khi đi ngủ, nỗi nhớ ấy vẫn còn thao thức, lúc nào cũng nhớ tới người mình yêu.

“Dẫu xuôi về phương Bắc

Dẫu ngược về phương Nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh - một phương”

 Tác giả đã sử dụng những cặp từ đối lập nhau để gợi lên các hình ảnh của những con sóng cùng hành trình của nó ngoài đại dương. Những con sóng cứ nối tiếp nhau như người phụ nữ trên hành trình tìm kiếm tình yêu của mình. Dù ở đâu những con sóng cũng luôn nhớ về bờ, còn người phụ nữ dù ở nơi đâu cũng luôn nhớ về anh. Người con gái tin vào tình yêu của mình, tin vào sự thuỷ chung có thể vượt qua khoảng cách.

Để khẳng định niềm tin và chứng minh cho sự thuỷ chung ấy, người con gái đã đưa ra những bằng chứng để chứng minh:

“Ở ngoài kia đại dương

Trăm nghìn con sóng nhỏ

Con nào chẳng tới bờ

Dẫu muôn vàn cách trở”

Biết bao nhiêu con sóng ngoài kia, nhưng con sóng nào cũng luôn vỗ vào bờ dù có gặp bao gian nan, cách trở giống như tình yêu của em dù có khó khăn, thử thách nhưng với niềm tin của mình, em vẫn mong muốn được gặp anh.

“Cuộc đời tuy dài thế

Năm tháng vẫn đi qua

Như biển kia dẫu rộng

Mây vẫn bay về xa”

Tình yêu mãnh liệt như vậy, nhưng không ai chắc chắn được tương lai có gì xảy ra, liệu tình yêu ấy có bền vững không. Người phụ nữ khát khao tìm kiếm một tình yêu đích thực nhưng cũng trăn trở khát vọng có một tình yêu lâu bền:

“Cuộc đời tuy dài thế

Năm tháng vẫn đi qua

Như biển kia dẫu rộng

Mây vẫn bay về xa”

Khi nhìn những đám mây bay ngang qua mặt biển, những con sóng gợn lăn tăn mà nữ sĩ cảm thấy sự ngắn ngủi, nhỏ bé hữu hạn của cuộc đời trước sự vô hạn của thời gian.

“Làm sao được tan ra

Thành trăm con sóng nhỏ

Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ”

Sâu trong tâm hồn của người phụ nữ luôn có một niềm tin mãnh liệt với tình yêu của mình, mong muốn được trường tồn. Tình yêu được tạo nên từ những nỗi nhớ, từ những con sóng lòng nhỏ bé, nhà thơ ước tình yêu ấy tan ra để có thể sống trong một biển lớn tình yêu để bất diệt.

Hình tượng sóng trong bài thơ được gợi ra trở thành biểu tượng cho tình yêu của người phụ nữ. Khát khao tìm được tình yêu đích thực và sống mãi với tình yêu ấy. Bài thơ chính là tiếng lòng của người phụ nữ muốn vượt qua giới hạn để hướng tới một tình yêu vĩnh cửu. Sóng và em, em là sóng hai hình tượng tuy hai mà một, có lúc tách đôi để soi chiếu cho nhau, hoà nhập vào nhau tạo ra sự cộng hưởng. Tác giả mượn hình ảnh sóng để thể hiện những cảm xúc, cung bậc tình cảm của trái tim khao khát yêu thương, nổi bật trong bài thơ đó chính là vẻ đẹp tâm hồn thiết tha nồng hậu và niềm khao khát của người phụ nữ về một tình yêu thuỷ chung.

Sóng chính là tác phẩm đặc sắc của Xuân Quỳnh, hình tượng sóng hiện lên với những ý nghĩa lớn lao, là biểu tượng cho bản thân người con gái với những trăn trở và khát vọng về tình yêu. Dù có gì xảy ra trái tim ấy vẫn luôn đập vì tình yêu, vì lý tưởng, hạnh phúc.

Xuân Quỳnh là một trong những nhà thơ nữ xuất sắc nhất của nền văn học Việt Nam hiện đại, thơ bà luôn giàu những xúc cảm suy tư, lúc hạnh phúc lúc khổ đau, đặc biệt là khi viết về đề tài tình yêu trên cương vị một người phụ nữ từng đổ vỡ hôn nhân, lại tìm được hạnh phúc mới, với sự đằm thắm mặn mà của thiên chức làm mẹ, làm vợ. Xuân Quỳnh trở nên nổi tiếng với nhiều bài thơ như Thuyền và biển, Hoa cỏ may, Tự hát, Nói cùng anh,... với một giọng thơ ấm áp, dịu dàng và tươi trẻ. Trong số đó tác phẩm Sóng cũng là một bài thơ xuất sắc viết về đề tài tình yêu với hình tượng sóng tượng trưng cho hình tượng người phụ nữ trẻ trong công cuộc tìm kiếm tình yêu, tìm kiếm hạnh phúc đầy sôi nổi nhiệt huyết nhưng cũng không kém phần e ấp, tinh tế.

"Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ
Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể"

Sóng luôn ấp ủ trong mình hai cá tính đối lập, một bên là sự ồn ào, dữ dội đầy nhiệt huyết, sôi nổi, một bên lại mang những mặt êm đềm, lặng lẽ và dịu dàng, thế nhưng có một điều rằng sóng luôn ôm trong mình những khát khao được thấu hiểu, được sẻ. Sóng sẵn sàng từ bỏ một dòng sông quá đỗi yên bình, bó hẹp để vươn ra biển lớn, để tìm thấy những cảm xúc mới, để được thỏa sức vẫy vùng, tựa như những khát khao lớn trong tình yêu của người phụ nữ. Sóng là đại diện cho hình ảnh người con gái trẻ hiện đại khi đối mặt với tình yêu, vẫn giữ cho mình những nét đẹp truyền thống của người phụ nữ Việt Nam, bên cạnh đó Xuân Quỳnh cũng mạnh mẽ thể hiện cái tôi cá nhân, người phụ nữ trở nên mạnh mẽ và chủ động hơn trong tình yêu để tìm được hạnh phúc đích thực của cuộc đời. Hơn thế nữa người ta còn nhận ra những con sóng sôi nổi chính là đại diện của một tình yêu mãnh liệt, nồng nàn, là tình yêu trong sáng của những con người son trẻ, khi bên nhau họ khát khao được bộc lộ bản thân một cách ồn ào và dữ dội, nhưng cũng có những phút giây họ lắng lại, để nghe tiếng trái tim hòa nhịp đập để thấu hiểu nhau hơn nữa.

"Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ"

Bằng hình tượng sóng, những nét đẹp trong tâm hồn người phụ nữ được bộc lộ một cách tinh tế và hồn nhiên "Ôi con sóng ngày xưa/Và ngày sau vẫn thế", đó là sự thủy chung sắt son một lòng đối với tình nhân, tình yêu ngày nào đắm say, thì đến nay những khát vọng nồng nàn về tình yêu vẫn hằng thổn thức trong trái tim của người con gái chưa một lần thay đổi và chỉ có thêm đậm đà, sâu sắc. Không chỉ tượng trưng cho hình ảnh người con gái, sóng còn là dáng vẻ của tình yêu trong đôi mắt của Xuân Quỳnh, một tình yêu nồng nàn, sắt son và mãnh liệt, những khát vọng tình yêu ấy vốn đã là quy luật của tạo hóa, luôn làm trái tim con người ta phải bồi hồi thổn thức trong từng nhịp đập.

"Trước muôn trùng sóng bể
Em nghĩ về anh, em
Em nghĩ về biển lớn
Từ nơi nào sóng lên?
Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau"

Từng ngọn sóng giữa biển cả mênh mông, cũng tựa như tình yêu của tác giả vậy, không thể lý giải được "Từ nơi nào sóng lên?", từ gió, hay từ một nơi nào ấy chẳng thể nói thành lời. Tình yêu cũng vậy nào ai có thể lý giải nổi tình yêu, một khái niệm vốn phức tạp và nhiều những cung bậc cảm xúc khác nhau, khiến người ta hạnh phúc, nhưng cũng có lúc đầy tổn thương và đớn đau. Người con gái dường như bất lực trước nhận thức của lý trí về tình yêu, điều ấy đã thôi thúc con sóng, thôi thúc tác giả hòa mình vào biển lớn tình yêu, yêu bằng tất cả trái tim chân thành và tuyệt vời nhất, bởi tình yêu là cảm xúc của con tim, mọi sự lý giải đều trở nên vô nghĩa trước sức mạnh của nó.

"Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức

Dẫu xuôi về phương bắc
Dẫu ngược về phương nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Hướng về anh - một phương

Ở ngoài kia đại dương
Trăm nghìn con sóng đó
Con nào chẳng tới bờ
Dù muôn vời cách trở"

Ở những khổ thơ tiếp, một lần nữa đức tính chung thủy của người phụ nữ lại được thể hiện thông qua hình tượng sóng, đó là nỗi nhớ da diết của người con gái đối với người yêu, tình yêu sâu sắc ấy khiến tác giả trăn trở ngày nhớ đêm mong đến "Cả trong mơ còn thức". Đó là sự thủy chung, sắt son một lòng mà dù có xuôi Bắc, ngược Nam thì tấm lòng của em vẫn chỉ "Hướng về anh một phương", đầy trông mong và hy vọng. Ngoài ra hình tượng con sóng xa bờ còn gắn liền với những thử thách, những cách trở khó khăn trong tình yêu, là những nỗ lực, cố gắng một lòng vì tình yêu, vì một kết quả tốt đẹp, cũng như hình ảnh con sóng dù cách bờ bao xa vẫn tìm về vỗ vào bờ cát những tiếng vang dội, tựa như tiếng cười hạnh phúc trong tình yêu lứa đôi.

"Cuộc đời tuy dài thế
Năm tháng vẫn đi qua
Như biển kia dẫu rộng
Mây vẫn bay về xa
Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ"

Nhưng dẫu sống lạc quan, đắm say và khao khát về tình yêu như thế thì Xuân Quỳnh vẫn có những ám ảnh nhất định về sự chảy trôi của thời gian, đó là nỗi sợ về tuổi xuân sớm đi qua, nỗi sợ thời gian thấm thoát thoi đưa nhưng tình mình vẫn không toại nguyện. Chính vì lẽ ấy, tác giả lại càng khao khát được sống hết mình, đắm chìm vào hạnh phúc của tình yêu, đó là ước muốn được tan ra, được đắm chìm vào một tình yêu trọn vẹn, sâu sắc và vĩnh cửu muôn đời. Đó là khát vọng muôn đời của người phụ nữ trong tình yêu, trong hạnh phúc lứa đôi, trong sáng, cao đẹp và mang đầy tính nhân văn sâu sắc.

Sóng và hình tượng sóng là một sáng tạo độc đáo của Xuân Quỳnh trong sáng tác. Bằng hình tượng sóng bà đã thể hiện một cách xuất sắc những tâm tư đầy trong sáng và hồn nhiên của người phụ nữ khi yêu, có những cảm xúc mãnh liệt, nồng nàn nhưng cũng có lúc lặng lẽ và dịu dàng. Từ đó vẻ đẹp của người phụ nữ được bộc lộ một cách tinh tế, khao khát muốn yêu và được yêu vừa mạnh mẽ vừa, e ấp, đức tính thủy chung son sắt truyền thống và khát vọng lớn lao về một tình yêu vĩnh cửu, muôn đời.

“Sóng” được in trong tập “Hoa dọc chiến hào”, xuất bản năm 1968 của nữ nhà thơ tình nổi tiếng Xuân Quỳnh. Bài thơ nói về tâm trạng, tình yêu mãnh liệt của người con gái khi yêu. Hãy đến với bài thơ bằng nhạc điệu, bài thơ là âm điệu của một cõi lòng bị sóng khuấy động, đang rung lên đồng điệu đồng nhịp với sóng biển. Rạo rực đến xôn xao, khát khao đến khắc khoải, có một hình tượng sóng được vẽ lên bằng âm điệu, một âm điệu dập dồn, chìm nổi, miên man như hơi thở chạy suốt cả bài.

Sắc điệu trữ tình của bài thơ được gợi lên từ hình tượng sóng. Cả bài thơ là những con sóng tâm tình xôn xao trong lòng người con gái đang yêu khi đứng trước biển ngắm nhìn những con sóng vô hồi, bất tận. Sóng là một hình tượng ẩn dụ, đó là sự hoá thân của cái tôi trữ tình của nữ sĩ, lúc thì hoà nhập, lúc sự phân thân của “em” - người con gái đang yêu một cách say đắm. Sóng đã khơi gợi một hồn thơ phong phú, hồn nhiên, sôi nổi. Thông qua hình tượng sóng, Xuân Quỳnh đã có một cách nói rất hay để diễn tả tâm trạng của người con gái.

Sóng biến hoá, sóng vỗ liên hồi, triền miên và bất tận:

“Dữ dội và dịu êm
ồn ào và lặng lẽ”

trạng thái của sóng cũng là tâm trạng khi yêu, là khát vọng to lớn, mạnh mẽ về một tình yêu chân thành. Hành trình của sóng từ sông ra đại dương:

“Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể”

nơi mênh mông dạt dào, có đến nơi biển rộng trời cao sóng mới được vẫy vùng, mới thực sự tìm thấy mình trong sức sống mạnh mẽ với những khát khao to lớn. Sóng được làm biểu tượng của tình yêu. Miêu tả sóng biến hoá là cũng để nói lên cái phức tạp, đa dạng, khó hiểu của tình yêu. Cũng giống như sóng biển, tình yêu là một hiện tượng kỳ diệu của con người. Con sóng “ngày xưa” và con sóng “ngày sau” vẫn thế - triền miên, bất tận. Cũng như tình yêu mãi mãi là khát vọng của tuổi trẻ, của đôi lứa, của anh và em:

“Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ” 

Con sóng tìm đến biển, đến đại dương là để tự hiểu mình. Cũng như em “khát” được đến bên anh, đến với một tình yêu đẹp để hiểu rõ hơn về tâm hồn em về con người đích thực của em. Người con gái hỏi sóng hay đang tự hỏi chính mình:

“Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau”

cái giây phút giao duyên của đôi lứa. “Khi nào ta yêu nhau” tìm được một câu trả lời thật khó, bởi tình yêu là một hiện tượng, một thứ tình cảm khó có thể cắt nghĩa được. Bởi vậy trong bài thơ tình số 21 của thi hào Tagor đã viết rằng :

“Trái tim anh cũng ở gần em như chính đời em vậy
Nhưng chẳng bao giờ em biết trọn nó đâu”

Câu thơ “khi nào ta yêu nhau” đã diễn tả đúng nỗi niềm điển hình của những trai gái đang sống trong tình yêu đẹp. Sóng vỗ “dữ dội - dịu êm” , “ồn ào - lặng lẽ”, sóng “dưói lòng sâu” “sóng” trên mặt nước”, sóng nhớ bờ, đó là biểu hiện của tình yêu và nỗi nhớ. Yêu chân thành tha thiết, nhớ bồi hồi triền miên. Nỗi nhớ ấy day dứt, dày vò, choán đầy cả không gian, thấm trong chiều sâu, bề rộng, trải trong chiều dài thời gian:

“Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được”

Thật tự nhiên và thơ mộng, con sóng nhớ bờ nên ngày đêm sóng vỗ, sóng thao thức với thời gian và đại dương. Cũng giống như bên đợi thuyền, thuyền nhớ bến, lúc nào lòng người con gái cũng bồi hồi nhớ thương:

“Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức”

“Còn thức” tức là lúc nào em cũng nhìn thấy rõ hình bóng anh, ánh mắt anh ... Một tình yêu cuồng nhiệt, say mê. Con sóng khao khát được đến bờ để được vỗ về, ve vuốt:

“Hôn thật khẽ thật êm
Hôn êm đềm mãi mãi”
(Xuân Diệu)

Cũng như “em” muốn được gần bên anh, được hoà nhịp vào trong tình yêu với anh. Tình yêu của người con gái thật mãnh liệt, nồng nàn. Sóng xa vời cách trở vẫn tìm được tới bờ, cũng như anh và em sẽ vượt qua mọi khó khăn để đến với nhau, để sống trong hạnh phúc trọn vẹn của lứa đôi.

“Ở ngoài kia đại dương
Trăm ngàn con sóng nhỏ
Con nào cũng tới bờ
Dù muôn vời cách trở”

Người con gái đã bày tỏ lòng mình một cách chân thành, say đắm, thắm thiết. Chân thật và thuỷ chung là đặc tính của tình yêu:

“Dẫu xuôi về phương Bắc ...

Hướng về anh một phương”.

Sóng đã bày tỏ nỗi lòng của người con gái, khát vọng được sống hết mình trong một tình yêu đẹp, sắt son thuỷ chung. Người ta thường nói xuôi vào Nam, ngược ra Bắc; nhưng ở đây, trong nỗi nhớ chất đầy nhà thơ lại dùng ngược lại. Từ đó nhà thơ đã nói đến nỗi nhớ bất chấp vạn vật, khoảng cách, tình yêu là sự gặp gỡ giữa hai tâm hồn không có giới hạn.

Cuối cùng sóng đã nói hộ nhà thơ nỗi khát vọng được sống trọn vẹn trong tình yêu. Tình yêu lứa đôi đẹp đẽ, nồng nàn như trăm ngàn con sóng nhỏ giữa đại dương mênh mông, muốn được hoà nhịp vào biển lớn của tình yêu cộng đồng:

“Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ” .

Cả bài thơ, nếu kể đến nhan đề, thì tác giả đã mười một lần nhắc đến từ “sóng”. Sóng vỗ như tâm tình xôn xao. Sóng cho ta nhiều ấn tượng về âm điệu của sóng, cũng như giọng điệu tâm tình, nhịp điệu của bài thơ. Thơ hồn nhiên, liền mạch về cảm xúc, trong sáng trong cách diễn đạt của tác giả. Sóng vỗ trên đại dương mênh mông cũng chính là sóng vỗ trong lòng người con gái.

Từ hình tượng “sóng” Xuân Quỳnh cho ta thấy rõ vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong tình yêu. Với tình yêu chân thành, thắm thiết, người phụ nữ muốn sống hết mình, sống trọn vẹn trong tình yêu đẹp. Yêu là nhớ ngày mong đêm, người phụ nữ khát khao được hoà nhập gần gũi trong tình yêu ấy. Họ yêu thật nồng nàn, say đắm, thủy chung !

Xuân Quỳnh viết bài thơ này vào những năm 1967, khi cuộc kháng chiến của nhân dân miền Nam ở vào giai đoạn ác liệt, khi thanh niên trai gái ào ào ra trận “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, khi sân ga, bến nước, gốc đa, sân trường diễn ra những cuộc chia ly màu đỏ. Cho nên có đặt bài thơ vào trong hoàn cảnh ấy ta mới càng thấy rõ nỗi khát khao của người con gái trong tình yêu.

“Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được” .

Đọc xong bài thơ “Sóng” ta càng ngưỡng mộ hơn những con người phụ nữ Việt Nam, những con người luôn thuỷ chung, luôn sống hết mình vì một tình yêu. Xuân Quỳnh xứng đáng là một nhà thơ nữ của tình yêu lứa đôi, bà đã làm phong phú hơn cho nền thơ nước nhà.