Soạn bài Tuổi thơ tôi SGK Ngữ văn 6 tập 2 Chân trời sáng tạo chi tiết

Chuẩn bị đọc

Câu hỏi (trang 12 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Em từng vô ý làm tổn thương người khác hay chưa? Nếu có, sự việc ấy xảy ra như thế nào?

Phương pháp giải:

Em nhớ lại xem mình đã từng làm tổn thương gia đình, bạn bè hoặc ai đó chưa và kể lại sự việc đó.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Em đã từng vô ý làm tổn thương người bạn thân của em. 

- Đó là một lần vì bạn ốm nên nghỉ học nhiều ngày và nhờ em chép bài hộ trên lớp nhưng vì lười nên em đã không giúp bạn. Mấy ngày đó không có gì để xem bài, bạn đã buồn em và sau này em đã rất áy náy.

- Em đã từng vô ý làm tổn thương người bạn thân của em. 

- Đó là khi vô ý em từ chối lòng tốt của bạn. 

- Đêm đó em bị sốt rất cao, ốm rất nặng khiến cho em không thể đến trường được. Bạn đã ghi lại bài giúp em và đến nhà giảng lại cho em không bị chậm kiến thức trên lớp. Nhưng em đã từ chối chỉ vì thấy buồn ngủ. Bạn đã ra về và trong lòng rất buồn vì em đã từ chối ý tốt của bạn.

Những hành động có thể gây tổn thương người khác: nói xấu bạn bè, từ chối sự giúp đỡ của người khác…

Trải nghiệm cùng VB 1

Câu 1 (trang 13 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Vì sao Lợi nhất quyết không bán hay đổi chú dế lửa cho bạn?

Phương pháp giải:

Theo dõi đặc điểm của chú dế để trả lời.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Lợi nhất quyết không bán hay đổi chú dế lửa vì dế lửa đánh nhau không ai bì được. Con này nổi tiếng lì đòn, có hàm răng khỏe, dễ dàng cắn đứt những con dế than to gấp đôi.

- Lợi nhất quyết không bán hay đổi chú dế lửa vì dế lửa đánh nhau không ai bì được. 

Lợi rất quý chú dế lửa. Nó đánh nhau không loại dế nào bì được, lại rất khó để tìm được một chú dế lửa

Trải nghiệm cùng VB 2

Câu 2 (trang 14 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Em đoán xem, chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo? Căn cứ vào yếu tố nào để đoán như vậy?

Phương pháp giải:

Em dự đoán theo suy nghĩ của mình.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Em đoán chuyện xảy ra tiếp theo là Lợi bị thầy thu hộp diêm đựng chú dế lại, và Lợi sẽ mất chú dế của mình.

- Dựa vào chi tiết cả lớp đang chăm chú học bài nhưng Bảo tóm quần Lợi để dế kêu lên.

- Em đoán chuyện xảy ra tiếp theo là Lợi bị thầy thu hộp diêm đựng chú dế lại.

- Căn cứ vào yếu tố: con dế lửa nổi quạu gáy inh ỏi sau khi bị Bảo dùng hộp diêm nhốt qua lớp vải, lắc đi lắc lại thật mạnh.

Con dế kêu khiến thầy giáo phát hiện ta. Hộp dế của lợi bị thầy giáo thu mất.

Trải nghiệm cùng VB 3

Câu 3 (trang 14 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Thái độ của các bạn đối với Lợi cho thấy họ là người như thế nào?

Phương pháp giải:

Các cậu bạn đã thay đổi thái độ khi Lợi buồn. Từ đó em rút ra suy nghĩ về những bạn đó.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Thái độ của các bạn đối với Lợi cho thấy họ không phải là những người xấu. Chỉ vì tính tình trẻ con và ganh tị với Lợi khi có con dế lửa nên bày trò.

- Thái độ của các bạn đối với lợi cho thấy họ không phải là những người xấu. Chỉ vì sự ganh tị với Lợi khi có con dế lửa nên bày trò trọc cậu. 

- Sau khi thấy Lợi khóc vì con dế đã chết, lòng họ cũng chùng xuống, không thể vui nổi vì đã vô ý làm tổn thương Lợi, thấy có lỗi với Lợi rất nhiều.

Những người bạn của Lợi không hề xấu. Nhưng chỉ vì sự ghen tị khi Lợi có con Dế Lửa nên mới có những hành động như vậy.

Suy ngẫm và phản hồi 1

Câu 1 (trang 15 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Ấn tượng chung của em về văn bản là gì?

Phương pháp giải:

Nêu ấn tượng của em về cách hành văn, lời kể, …

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Ấn tượng chung của em về văn bản là cách kể chuyện chân thực, dí dỏm với những tình huống thú vị và mang nhiều thông điệp ý nghĩa.

Ấn tượng chung của em về văn bản là rất hay và mang nhiều thông điệp ý nghĩa

Văn bản kể về tuổi thơ của nhân vật “tôi”. Qua đó gửi gắm bài học ý nghĩa về tình bạn.

Suy ngẫm và phản hồi 2

Câu 2 (trang 15 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Hãy chỉ ra các cụm từ mà người kể chuyện dùng để nói về tính cách của nhân vật Lợi.

Phương pháp giải:

Chú ý các chi tiết miêu tả Lợi để liệt kê những cụm từ này.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Các cụm từ mà người kể chuyện dùng để nói về tính cách của nhận vật Lợi là: trùm sò, thu vén cá nhân, trả công, làm giàu.

- Các cụm từ mà người kể chuyện dùng để nói về tính cách của nhận vật Lợi là: 

+ trùm sò, thu vén cá nhân, trả công, làm giàu.

Cụm từ mà người kể chuyện dùng để nói về tính cách của nhân vật “Lợi”: trùm sỏ, thu vén cá nhân, ra giá nghiêm chỉnh, làm giàu.

Suy ngẫm và phản hồi 3

Câu 3 (trang 15 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Khi biết dế lửa chết, Lợi đã phản ứng như thế nào? Vì sao?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn về tình huống dế lửa chết, liệt kê những phản ứng của Lợi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Khi biết dế lửa chết, Lợi đã khóc rưng rức vì Lợi đã mất đi con chiến mã thắng mọi đối thủ của mình. Lợi sợ sẽ thua các bạn trong những trò chơi sau và vì Lợi yêu quý chú dế này.

Khi biết dế lửa chết Lợi khóc rưng rức vì Lợi đã mất đi con chiến mã thắng mọi đối thủ của mình và Lợi cũng thương con dế nữa.

Khi biết dế lửa chết, Lợi đã “khóc rưng rức khi đón cái hộp diêm méo mó từ tay thầy”, “cặp mặt đỏ hoe, nước mắt nước mũi chảy ròng ròng”.

Suy ngẫm và phản hồi 4

Câu 4 (trang 15 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Đám tang của dế lửa được Lợi và bạn bè cử hành trang trọng. Những chi tiết nào thể hiện điều đó?

Phương pháp giải:

Theo dõi đoạn cuối, tìm ý và trả lời câu này.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Đám tang của dế lửa được Lợi và bạn bè cử hành trang trọng.

- Những chi tiết nào thể hiện điều đó là:

+ Lợi chôn chú dế dưới gốc cây bời lời sau vườn nhà nó.

+ Nó đặt vào hộp các-tông rồi bọc lại bằng tờ báo có in màu, buộc quanh bằng những sợi lá chuối tước mảnh.

+ Đám tang tất cả bạn bè đều có mặt, thậm chí thầy Phu cũng đến rất buồn bã và trang nghiêm.

+ Tôi cầm quốc, Lợi đào đất. Tôi cố đào thật sâu và vuông vức.

+ Cả bọn ném sỏi vào quan tài của chú dế và ném cho thật đầy.

Đám tang của dế lửa được Lợi và bạn bè cử hành trang trọng. Những chi tiết nào thể hiện điều đó là: 

+ Lợi chôn chú dế dưới gốc cây bời lời sau vườn nhà mình, đặt vào hộp các - tông rồi bọc lại bằng tờ báo có in màu, buộc quanh bằng những sợi lá chuối tước mảnh. 

+ Đám tang tất cả bạn bè đều có mặt, thậm chí thầy Phu cũng đến rất buồn bã và trang nghiêm.

- Lợi chôn chú dế dưới gốc cây bời lời sau vườn nhà, đặt chú dế thân yêu vào hộp các-tông rồi kiếm một tờ báo có in màu bọc lại, buộc quanh bằng những sợi lá chuối tước mảnh.

- Đám tang chú dế, tất cả bạn bè của Lợi đều có mặt, im lìm, buồn bã, trang nghiêm.

- Lợi đặt chiếc hộp các-tông vào hố, cặm cụi sửa sang cho chiếc hộp nằm ngay ngắn, cả bọn xúm vào ném từng hòn sỏi nhặt được chung quanh lên quan tài của chú dế rồi thi nhau lấp đất cho đầy.

- Khi ngôi mộ của chú dế đã vun cao, Lợi cắm lên đó những nhánh cỏ tươi.

Suy ngẫm và phản hồi 5

Câu 5 (trang 15 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Trong truyện Tuổi thơ tôi:

a) Nhân vật nào được nói đến nhiều nhất? Dựa vào đâu để khẳng định như vậy?

b) Dế lửa là nhân vật gây ra sự chia rẽ giữa Lợi và các bạn hay là nhân vật khiến họ xích lại gần nhau hơn? Hãy nêu một số chi tiết để chứng minh.

Phương pháp giải:

Từ truyện đã học và qua việc trả lời các câu hỏi trước, em suy nghĩ làm phần này.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

a. Nhân vật được nói đến nhiều nhất là Lợi. Bởi lẽ câu chuyện kể về Lợi và miêu tả về nhân vật này rất kĩ.

b.

- Dế lửa lúc đầu là nhân vật gây ra sự chia rẽ giữa Lợi và sau này là nhân vật khiến họ xích lại gần nhau hơn. Vì lúc đầu các bạn tìm mọi cách để phá chú dế của Lợi, để Lợi không còn thắng trên trường đua nhưng sau đó họ đã hối lỗi và cùng Lợi cử hành tang lễ nghiêm trang cho chú dế.

- Trong truyện Tuổi thơ tôi:

a) 

- Nhân vật được nói đến nhiều nhất là Lợi. 

- Bởi lẽ Lợi là bạn thân của tác giả và đang được tác giả hồi tưởng lại tuổi thơ trong đó có Lợi.

b) Dế lửa là nhân vật khiến họ xích lại gần nhau hơn. 

- Vì các bạn ghét Lợi chứ không ghét con dế. 

- Khi chú dế chết Lợi khóc như mưa bấc, bình thường là trùm sỏ nhưng bấy giờ cậu cũng yếu đuối, các bạn mới cảm nhận được sự đồng cảm trong con người Lợi "Khi thấy nó khóc như mưa bấc, bọn tôi cũng tan nát cõi lòng, chẳng còn tâm trạng nào mà ghét nó nữa." hay "đám tang chú dế bọn tôi đều có mặt, im lìm, buồn bã, trang nghiêm."

a. Nhân vật được nói đến nhiều nhất là Lợi. Dựa vào nội dung câu chuyện kể về nhân vật Lợi.

b. 

- Ban đầu, dế lửa khiến cho những người bạn cảm thấy ghen ghét Lợi. Nhưng sau cái chết của dế lửa đã giúp gắn kết tình bạn của các nhân vật.

- Một số chi tiết như:

• Tất cả bọn tôi đều thấy lòng chùng xuống. Chẳng đứa nào sung sướng vì “trả thù” được Lợi nữa.
• Khi thấy nó khóc như mưa bấc, bọn tôi cũng tan nát cõi lòng, chẳng còn tâm trạng nào mà ghét nó nữa.
• Đám tang chú dế, bọn tôi đều có mặt, im lìm, buồn bã, trang nghiêm.

Suy ngẫm và phản hồi 6

Câu 6 (trang 15 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Theo em, vì sao cái chết của dế lửa lại tạo ra một sự thay đổi lớn trong tình cảm của các bạn và thầy Phu đối với Lợi? Sự thay đổi ấy đã góp phần thể hiện chủ đề của truyện như thế nào?

Phương pháp giải:

Nhờ cái chết của dế lửa mà mọi người thay đổi tình cảm và cách nhìn nhận, em suy nghĩ và tìm ý trả lời câu hỏi trên.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Theo em, cái chết của dế lửa tạo ra một sự thay đổi lớn trong tình cảm của các bạn và thầy Phu đối với Lợi. Thầy Phu và các bạn hiểu răng Lợi là cậu bé nhân hậu, yêu động vật nên Thầy và các bạn đã yêu quý Lợi hơn.

- Sự thay đổi ấy đã góp phần thể hiện chủ đề của truyện. Từ một câu chuyện ganh tị của những đứa trẻ thành sự bao dung, cảm thông và thấu hiểu nhau.

- Theo em, cái chết của dế lửa tạo ra một sự thay đổi lớn trong tình cảm của các bạn và thầy Phu đối với Lợi. Sự thay đổi ấy đã góp phần thể hiện chủ đề của truyện một cách chân thực và rõ nét nhất. 

- Vì từ một câu chuyện ganh tị, ghen ghét nhau của những đứa trẻ thành sự bao dung, cảm thông và thấu hiểu nhau.

Cái chết của dế lửa đã cho thấy lợi là một cậu bé tình cảm, nhân hậu. Từ việc ganh tị, trở nên đồng cảm.

Sự thay đổi đó đã góp phần thể hiện chủ đề của truyện thêm rõ ràng hơn.

Suy ngẫm và phản hồi 7

Câu 7 (trang 15 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Từ câu chuyện trong Tuổi thơ tôi, em rút ra được bài học gì về cách ứng xử trong cuộc sống?

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ và tìm ra bài học của văn bản này.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Từ câu chuyện trong Tuổi thơ tôi, em rút ra được bài học về cách ứng xử trong cuộc sống đó là cần có sự cảm thông, chia sẻ, thấu hiểu và bao dung hơn đối với mọi người.

Từ câu chuyện trong Tuổi thơ tôi, em rút ra được bài học về cách ứng xử trong cuộc sống cần có sự cảm thông, chia sẻ, thấu hiểu và bao dung.

Trong cuộc sống, con người cần phải biết cảm thông, chia sẻ và thấu hiểu nhau.